Năm 2020, dù dịch Covid-19 kéo dài và diễn biến phức tạp nhưng tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam vẫn giữ được nhịp tăng trưởng. Tổng số nộp ngân sách nhà nước (NSNN) tăng 7% so với năm 2019.
gt
Cảng Quy Nhơn đã hoàn thành kế hoạch sản lượng 9,7 triệu tấn năm 2020 vào ngày 17/11/2020.

Các tuyến luồng hàng hải trong kế hoạch bảo trì đã được triển khai đồng loạt theo đúng chuẩn tắc thiết kế tuyến luồng, tiết kiệm ngân sách…, góp phần giúp hàng hải là một trong những ngành hiếm hoi vẫn giữ được đà tăng trưởng.

Sản lượng hàng hóa ước đạt hơn 689 triệu tấn 

Theo Cục Hàng hải Việt Nam (HHVN), Bộ Giao thông vận tải (GTVT), năm 2020, tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, ước đạt hơn 689 triệu tấn, tăng 4% so với năm 2019. Riêng khối lượng hàng container thông qua cảng biển năm 2020 ước đạt hơn 22 triệu Teus, tăng tới 13% so với năm trước. Tổng sản lượng vận tải hàng hóa của đội tàu biển Việt Nam cũng đạt được kết quả tích cực với tổng sản lượng vận chuyển ước đạt gần 160 triệu tấn, tăng 3%. Trong đó, sản lượng hàng container của đội tàu biển Việt Nam ước đạt 2,6 triệu Teus, tăng 8% so với năm 2019.

Tính đến tháng 12/2020, đội tàu biển Việt Nam có 1.516 tàu (trong đó tàu vận tải là 1.049 tàu) với tổng dung tích 5,7 triệu GT và tổng trọng tải khoảng 9,3 triệu DWT. Với số lượng trên, đội tàu Việt Nam đang đứng thứ 4 trong khu vực ASEAN và thứ 30 trên thế giới. Tuổi tàu bình quân là 15,5 tuổi, trẻ hơn 5,8 tuổi so với thế giới (tuổi tàu bình quân của thế giới là 21,3 tuổi). Đội tàu mang cờ quốc tịch Việt Nam hiện vẫn đảm nhận được gần 100% lượng hàng vận tải nội địa bằng đường biển, trừ một số tàu chuyên dụng như LPG, xi măng rời,…

Cũng theo Cục HHVN, năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên lượt tàu vào cảng và sản lượng hàng hóa thông qua các cảng biển có xu hướng tăng trưởng chậm so với cùng kỳ năm 2019 nhưng Cục HHVN đã tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát, kết quả thu phí, lệ phí hàng hải nên năm 2020, phí cảng vụ đạt 1.175 tỷ đồng, tăng 6% so với năm 2019 và đạt 107% so với dự toán giao; phí bảo đảm hàng hải đạt 1.913 tỷ đồng, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2019, đạt 92% so với dự toán giao; thu cho thuê kết cấu hạ tầng hàng hải đạt 406 tỷ đồng, tăng 5% so với năm 2019 và đạt 134% so với dự toán thu. Tổng số nộp ngân sách nhà nước đạt 2.881 tỷ đồng, tăng 7% so với năm 2019, đạt gần 100% so với dự toán giao.

Đặc biệt, năm 2020 Cục HHVN đã hướng dẫn, chỉ đạo và trực tiếp triển khai công tác nạo vét duy tu toàn bộ các tuyến luồng hàng hải theo kế hoạch bảo trì kết cấu hạ tầng hàng hải năm 2020. Các tuyến luồng hàng hải trong kế hoạch bảo trì đã được triển khai đồng loạt theo đúng chuẩn tắc thiết kế tuyến luồng. Ngoài ra, căn cứ vào tình hình thực tế, Cục HHVN đã đề xuất và được Bộ GTVT chấp thuận bổ sung bảo trì, nạo vét tăng 3 tuyến luồng so với kế hoạch ban đầu bao gồm: tuyến luồng hàng hải Soài Rạp – đoạn Hiệp Phước, tuyến luồng hàng hải Phà Rừng, tuyến luồng hàng hải Diêm Điền; đồng thời đã tiết giảm kinh phí từ ngân sách thực hiện so với nguồn kinh phí dự toán được giao ban đầu.

Cảng biển Việt Nam phải là cảng đầu mối quốc tế

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Nhật, trên cơ sở nhiệm vụ trọng tâm tại Nghị quyết số 36, Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành TƯ Đảng (khóa XII) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Cục HHVN cần tiếp tục nâng cao hiệu quả từ hạ tầng cơ sở, đội tàu đến nguồn lực quản lý.

Đối với quy hoạch cảng biển Việt Nam đang được xây dựng theo Luật Quy hoạch mới phải rõ ràng, mạch lạc. Cảng container phải xuyên suốt cầu bến tiếp nhận tàu container thay vì xen kẽ các bến đón tàu hàng khác. Khi đồng bộ được hạ tầng bến cảng, việc quản lý nhà nước, đầu tư và vận hành trang thiết bị, máy móc tại cảng mới được hiệu quả.

Đặc biệt, quy hoạch hệ thống cảng biển phải là quy hoạch mở. Quy mô phụ thuộc vào yếu tố phát triển, đề xuất của từng địa phương.

Đối với lĩnh vực vận tải biển, Thứ trưởng Nhật yêu cầu Cục HHVN làm việc với các chủ tàu, rà soát lại tất cả đội tàu thuộc các công ty vận tải lớn để nắm bắt tình hình vận tải. Từ đó, có cơ sở xây dựng, trình các cấp có thẩm quyền cơ chế phát triển đội tàu Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Nhật cũng đánh giá cao Cục HHVN cùng hai Tổng công ty bảo đảm An toàn hàng hải miền Bắc, miền Nam thời gian qua đã khắc phục những khó khăn trong thủ tục môi trường, nỗ lực phối hợp với địa phương tìm vị trí đổ thải phù hợp, sớm khơi thông các tuyến luồng quan trọng, bảo đảm hoạt động hành hải của tàu, thuyền được xuyên suốt.

Tuy vậy, đối với cảng nước sâu như Cái Mép – Thị Vải, các đơn vị liên quan phải đẩy nhanh triển khai các thủ tục theo quy định, sớm nâng cấp luồng xuống độ sâu 15,5m để đáp ứng cỡ tàu ngày càng gia tăng cập cảng làm hàng. Cảng biển Việt Nam phải là cảng đầu mối quốc tế.

Trí Dũng – Văn Nam